Plamy o różnych odcieniach brązu zlokalizowane na dłoniach zwykle są zmianami pigmentacyjnymi, które powstają w wyniku nadmiernej ekspozycji na słońce. Jednak ciemne lub czerwone plamy mogą być też objawem poważnych chorób ogólnoustrojowych, schorzeń dermatologicznych czy alergii. Podpowiadamy, jakie mogą być przyczyny plam na dłoniach, a także na czym polega ich redukcja i leczenie.

  

Czym są przebarwienia (plamy) na skórze? 

Naturalny koloryt skóry jest uwarunkowany genetycznie, jednak w ciągu życia może wielokrotnie ulegać zmianom pod wpływem wielu czynników, takich jak:

  • aktywność komórek barwnikowych skóry (melanocytów),
  • poziom dotlenienia tkanek,
  • stężenie związków pigmentacyjnych,
  • grubość naskórka.  

O plamach mówimy, gdy występują obszary ciemniejsze lub jaśniejsze od kolorytu naszej skóry. Część osób ma genetycznie uwarunkowane zaburzenia funkcji melanocytów, w związku z tym proces syntezy melaniny, odpowiadającej za ciemne zabarwienie skóry, przebiega nieprawidłowo, przez co skóra traci równomierne zabarwienie. Miejscowe skupiska melaniny są widoczne jako ciemniejsze plamy, które ze względu na głębokość występowania dzieli się na plamy:

  • naskórkowe – tworzą się w zewnętrznej warstwie skóry w wyniku nagromadzenia komórek barwnikowych lub nadprodukcji melaniny;
  • skórne – powstają w warstwie brodawkowej skóry właściwej w wyniku punktowego nagromadzenia melaniny;
  • mieszane – powstają przez nagromadzenie się melaniny w wierzchniej, jak i głębszej warstwie skóry.     

Rodzaje i objawy plam pigmentacyjnych na dłoniach

Jako najczęściej spotykane plamy na dłoniach wymienia się te wynikające z zaburzeń funkcji melanocytów. Na skutek nierównomiernie rozłożonej melaniny mogą powstawać żółte, pomarańczowe, brązowe, beżowe lub nawet brunatne plamy na dłoniach

Częstym problemem estetycznym są plamy soczewicowate. Określa się je również jako starcze lub wątrobowe. Kluczowy wpływ na ich powstawanie ma częstotliwość ekspozycji na słońce, dlatego występują także u osób w młodym wieku. Ten rodzaj plam nie ma też nic wspólnego z chorobami wątroby – nazwa nawiązuje tylko do ciemnej barwy tego narządu. 

Brązowe plamy na dłoniach zwykle mają postać drobnych zmian, niekiedy rozsianych po całym ciele. Występują w różnych odcieniach brązu. Zmiany powstałe po ekspozycji na słońce mogą stopniowo zaniknąć, jednak te powstałe w starszym wieku zwykle mają charakter stały.  

Kolejnym rodzajem przebarwień jest melasma (ostuda). To zmiany, które mają postać mocno ograniczonych plam o różnej intensywności zabarwienia (zwykle mają symetryczny kształt). W większości przypadków melasma powstaje na twarzy, ale zdarza się też, że plamy tego rodzaju występują na dłoniach.

O czym mogą świadczyć czerwone plamy na dłoniach? 

Przebarwienia najczęściej występują na odsłoniętej skórze ciała, głównie twarzy, dekolcie, ramionach i dłoniach. Mogą mieć charakter trwały lub tymczasowy. Do innego rodzaju zmian kolorytu skóry zalicza się plamy powstające w wyniku zmian naczyniowych czy też jako objaw schorzeń dermatologicznych i ogólnoustrojowych. 

Za różowe lub czerwone plamy na dłoniach, także u dziecka, może odpowiadać toczący się stan zapalny lub zaburzenia struktury skóry. To cechy m.in. atopowego zapalenia skóry, egzemy czy łuszczycy. W przebiegu tych chorób tworzą się czerwone, bardzo liczne krostki, skumulowane punktowo i otoczone zarumienionym obszarem. Skupiska zmian występują głównie w miejscach zgięć skóry, m.in. na łokciach, kolanach i palcach dłoni. Zwykle czerwonym plamom towarzyszy suchość, łuszczenie i świąd skóry. Podobne objawy obserwuje się przy infekcji grzybiczej lub bakteryjnej. 

Różowe lub czerwone plamy na dłoniach mogą wynikać także z alergii kontaktowej. Do podrażnień skóry dłoni może dojść np. po kontakcie z chemikaliami czy niektórymi substancjami zawartymi w środkach do mycia lub kosmetykach. Jeśli natomiast czerwone plamy występują na wewnętrznej części dłoni i zanikają pomimo prawidłowej pielęgnacji, może być to objaw chorej wątroby. 

Jakie mogą być przyczyny brązowych plam na dłoniach? 

Za ochronę skóry przed szkodliwym wpływem promieni słonecznych odpowiada melanina, barwnik który pochłania i rozprasza promienie słoneczne. Gdy odpowiedzialne za jego produkcję melanocyty funkcjonują nieprawidłowo, dochodzi do powstawania przebarwień.  

W większości przypadków stopniowo pojawiające się plamy na dłoniach, głównie beżowe, brązowe lub żółte, są wynikiem nadmiernej ekspozycji na słońce. Tego rodzaju zmiany barwnikowe zwykle zaczynają być widoczne u osób starszych, ponieważ wraz z upływem lat dochodzi do zaburzeń pracy melanocytów. Brązowe plamy na dłoniach nie pojawiają się bezpośrednio po opalaniu. Na ich występowanie w przyszłości wpływa to, jak często narażamy skórę na słońce w ciągu całego życia. 

Tworzeniu się plam na dłoniach sprzyjają także:

  • zaburzenia hormonalne, dlatego plamy często pojawiają się u kobiet po ciąży lub w okresie menopauzy; 
  • przyjmowanie ziół lub leków o działaniu fotouczulającym, np. ziela dziurawca, niektórych leków zażywanych przy cukrzycy lub chorobach układu krążenia.

Plamy na dłoniach – na czym polega ich leczenie?

Plamy na dłoniach, jeśli dotyczą wierzchniej warstwy skóry, można zredukować lub usunąć za pomocą kosmetyków złuszczających i wybielających. Przy głębszych zmianach pomocne są zabiegi z zakresu medycyny estetycznej oraz dermatologii, które dobiera się w zależności od rodzaju i rozległości przebarwienia. Zwykle to problem estetyczny, który przy odpowiedniej profilaktyce, a także pielęgnacji dłoni zanika. Regularne stosowanie peelingu do dłoni pozwala na zmniejszenie widoczności przebarwień.  

Należy jednak pamiętać, że intensywne peelingi mechanicznie nie są wskazane u osób z atopowym zapaleniem skóry czy innymi podrażnieniami. W takich przypadkach poprawę kolorytu, redukcję szorstkości oraz regenerację, zapewniają preparaty do skóry wrażliwej, np. maść HUDSALVA SENSITIVE.  

Szczególnie istotna u osób ze skłonnością do przebarwień skóry jest profilaktyka przeciwsłoneczna. Na co dzień należy stosować krem z filtrem również na skórę dłoni. Zmianom pigmentacyjnym sprzyja suchość, dlatego warto pamiętać o stosowaniu kremu nawilżającego, takiego jak np. BREEZE SEA WAVES. Kosmetyk wygładza skórę, działa odżywczo, nawilżająco i przeciwstarzeniowo.  

Z kolei czerwone plamy na dłoniach, w towarzystwie innych symptomów, wymagają konsultacji z lekarzem. Konieczne jest wykluczenie chorób ogólnoustrojowych, a w przypadku stwierdzenia infekcji skóry zastosowanie maści lub kremów o działaniu przeciwgrzybiczym lub przeciwbakteryjnym.